น้ำตาเทียม คืออะไร ทำไมตาแห้งต้องใช้
ตาแห้งไม่ใช่เรื่องเล็ก ถ้าตาแห้งเรื้อรังแล้วปล่อยทิ้งไว้ ผิวกระจกตาจะถูกกัดกร่อน เกิดรอยขีดข่วนระดับจุลทรรศน์ที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่รู้สึกได้ทุกวัน เปิดแอร์ก็แสบ จ้องจอก็พร่า ลืมตาตอนเช้าก็ยังรู้สึกมีทรายในตา
น้ำตาเทียม (Artificial Tears) คือสารน้ำสังเคราะห์ที่ออกแบบมาเพื่อทดแทนหรือเสริมฟิล์มน้ำตาธรรมชาติ ซึ่งประกอบด้วย 3 ชั้น ได้แก่ ชั้นไขมัน ชั้นน้ำ และชั้นมิวซิน แต่ละยี่ห้อมีสูตรที่เน้นชั้นต่างกัน จึงเหมาะกับอาการตาแห้งที่ต่างกันด้วย
น้ำตาเทียม ยี่ห้อไหนดี – เปรียบเทียบตัวเลือกหลักในไทย 2026
ตลาดน้ำตาเทียมในไทยมีตัวเลือกหลักอยู่ประมาณ 5-6 กลุ่ม แต่ละยี่ห้อมีจุดเด่นต่างกัน สิ่งที่ต้องดูก่อนเลือกคือ ความรุนแรงของอาการ ความถี่ที่ใช้ต่อวัน และว่าใช้คอนแทคเลนส์อยู่หรือเปล่า
Systane Complete PF – ตัวเลือกสำหรับตาแห้งระดับปานกลางถึงรุนแรง
Systane Complete PF ใช้เทคโนโลยี POLYPROTECT ที่ครอบคลุมทั้งชั้นไขมันและชั้นน้ำของฟิล์มน้ำตาพร้อมกัน ข้อดีคือไม่มีสารกันบูด (Preservative-Free) ซึ่งเหมาะสำหรับผู้ที่ใช้บ่อยกว่า 4 ครั้งต่อวัน เพราะสารกันบูดประเภท benzalkonium chloride (BAK) ถ้าสะสมในตามากเกินไปจะยิ่งทำให้ผิวกระจกตาเสียหาย
เหมาะสำหรับ: ผู้ที่นั่งหน้าจอนาน ตาแห้งจากแอร์ หรือหลังผ่าตัดเลสิค ที่ต้องหยอดบ่อยกว่าปกติ
TheraTears Lubricant – สูตรที่ใกล้เคียงน้ำตาธรรมชาติที่สุด
TheraTears ออกแบบโดยอิงสูตรอิเล็กโทรไลต์ให้ใกล้เคียงกับน้ำตาธรรมชาติมากที่สุด ใช้ 0.25% sodium carboxymethylcellulose เป็นสารหล่อลื่นหลัก ซึ่งมีค่า osmolarity ต่ำ ช่วยลด hyperosmolarity (ภาวะน้ำตามีความเค็มสูงเกินไป) ซึ่งเป็นต้นเหตุสำคัญของการอักเสบในตาแห้ง
เหมาะสำหรับ: ตาแห้งระดับเบาถึงปานกลาง โดยเฉพาะผู้ใช้หน้าจอสมาร์ทโฟนหรือคอมพิวเตอร์มากกว่า 6 ชั่วโมงต่อวัน
Refresh Optive PF – ตัวเลือกสำหรับตาแพ้ง่ายและหลังเลสิค
Refresh Optive PF มาในรูปแบบหลอดใช้ครั้งเดียว (Single-use vials) จึงไม่มีความเสี่ยงเรื่องการปนเปื้อน และไม่มี BAK เลย เหมาะกับผู้ที่ตาแพ้ง่ายมาก หรือผู้ที่เพิ่งผ่าตัดตาและแพทย์แนะนำให้ใช้น้ำตาเทียมบริสุทธิ์ที่สุด
ข้อด้อยเดียวคือต้นทุนสูงกว่าแบบขวดใหญ่ และเปิดแล้วต้องใช้ให้หมดภายในครั้งเดียว ห้ามเก็บค้างคืน
Thealoz Duo – น้ำตาเทียมที่ช่วยซ่อมแซมผิวกระจกตา
Thealoz Duo มีส่วนผสมสำคัญ 2 ตัวคือ Trehalose 3% และ Hyaluronic Acid 0.15% trehalose เป็นน้ำตาลธรรมชาติที่ช่วยปกป้องเซลล์บนผิวกระจกตาจากภาวะขาดน้ำ (Osmoprotection) ส่วน hyaluronic acid ช่วยดึงรั้งและกักเก็บน้ำไว้บนผิวตานาน 2-3 เท่าของน้ำตาเทียมทั่วไป
เหมาะสำหรับ: ตาแห้งระดับปานกลางถึงรุนแรง โดยเฉพาะผู้ที่ผิวกระจกตาเริ่มเสียหายจากตาแห้งเรื้อรัง หรือผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์นาน
Hyabak – Hyaluronic Acid เข้มข้นสำหรับตาแห้งรุนแรง
Hyabak ใช้ sodium hyaluronate 0.15% ในรูปแบบ Preservative-Free โดยใช้ระบบ ABAK bottle ที่กรองอากาศให้บริสุทธิ์ก่อนเข้าขวด จึงไม่ต้องใช้สารกันบูดแต่ขวดยังใช้ได้ถึง 3 เดือนหลังเปิด จุดเด่นคือ viscosity ที่พอดี ไม่หนาเกินจนพร่ามัว แต่เคลือบตาได้นาน เหมาะสำหรับตาแห้งระดับรุนแรงที่ต้องหยอดบ่อย
Systane Gel Drops – สำหรับตอนกลางคืนหรืออาการรุนแรงมาก
ถ้าตาแห้งมากจนตื่นมาตอนเช้าตาแห้งติดกัน หรือตาแห้งระหว่างนอนหลับ Systane Gel Drops คือตัวเลือก เพราะเนื้อสัมผัสหนากว่าน้ำตาเทียมทั่วไป เกาะผิวตาได้นานกว่า แต่อาจทำให้มองเห็นพร่าชั่วคราวหลังหยอด ไม่ควรใช้ขณะขับรถ
น้ำตาเทียม มีสารกันบูด vs ไม่มีสารกันบูด – ต่างกันอย่างไร ต้องเลือกแบบไหน
นี่คือจุดที่หลายคนสับสนมากที่สุด น้ำตาเทียมแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ตามสารกันบูด:
น้ำตาเทียมที่มีสารกันบูด (With Preservatives)
ใช้ benzalkonium chloride (BAK), thimerosal หรือ polyquad เป็นสารกันบูด ข้อดีคือราคาถูกกว่าและขวดใหญ่กว่า แต่ถ้าใช้เกิน 4 ครั้งต่อวัน หรือใช้ต่อเนื่องนานหลายสัปดาห์ BAK จะสะสมและทำลายเซลล์เยื่อบุตา ทำให้ตาแห้งและอักเสบได้มากขึ้น ซึ่งตรงข้ามกับที่ต้องการ
ใช้ได้สำหรับ: ตาแห้งเบา หยอด 1-3 ครั้งต่อวัน ใช้เป็นครั้งคราวไม่ต่อเนื่อง
น้ำตาเทียมไม่มีสารกันบูด (Preservative-Free)
ปลอดภัยกว่าสำหรับการใช้บ่อย มาในรูปแบบ single-use vials หรือขวดพิเศษที่กรองอากาศ เช่น ABAK system เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องหยอดตาบ่อยกว่า 4 ครั้งต่อวัน ผู้ที่ตาแพ้ง่าย และผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์
น้ำตาเทียม หยอดตาถูกวิธี ทำอย่างไร
หยอดตาผิดวิธีก็เสียประโยชน์ ขั้นตอนที่ถูกต้อง:
- ล้างมือให้สะอาดก่อนทุกครั้ง
- เงยหน้าขึ้นเล็กน้อย ดึงเปลือกตาล่างลง สร้าง “pocket” เล็กๆ
- หยอดลงใน pocket นั้น 1-2 หยด ไม่ใช่หยอดลงบนกระจกตาตรงๆ
- หลับตาเบาๆ 1-2 นาที ไม่กระพริบแรงๆ เพราะจะบีบน้ำตาออกก่อนซึม
- กดมุมตาด้านในเบาๆ ช่วยให้น้ำตาเทียมไม่ไหลลงคอ (สำคัญมากสำหรับยาหยอดตาที่มีฤทธิ์ยา)
- รอ 5-10 นาทีก่อนใส่คอนแทคเลนส์ถ้าต้องใส่
คนที่ใส่คอนแทคเลนส์ ใช้น้ำตาเทียมได้ไหม ต้องเลือกแบบไหน
ใช้ได้ แต่ต้องเลือกให้ถูก น้ำตาเทียมที่มี BAK จะทำให้คอนแทคเลนส์เสื่อมและปล่อยสาร toxic เข้าตาได้ ต้องใช้สูตรที่ label ระบุชัดว่า “safe for contact lens” หรือ “Preservative-Free” เท่านั้น
ตัวเลือกที่ใส่คอนแทคได้เลยโดยไม่ต้องถอดก่อน: Hyabak, Thealoz Duo, Blink Contacts
ตัวเลือกที่ต้องถอดคอนแทคก่อนหยอด แล้วรอ 15 นาทีค่อยใส่คืน: น้ำตาเทียมที่มี BAK ทุกชนิด
ถ้าไม่แน่ใจ ให้ปรึกษาเรื่องสายตาและการเลือกเลนส์ที่เหมาะสมกับสภาพตาของร้านตัดแว่นที่ไว้ใจได้ เพราะบางครั้งตาแห้งที่รักษาไม่หายอาจเกิดจากเลนส์สายตาที่ไม่พอดี ไม่ใช่แค่เรื่องน้ำตา
ตาแห้งแค่ไหน ต้องหาหมอ ไม่ใช่ซื้อน้ำตาเทียมเอง
น้ำตาเทียมช่วยบรรเทาอาการ แต่ไม่ได้รักษาต้นเหตุ ถ้ามีอาการต่อไปนี้ควรพบจักษุแพทย์ ไม่ใช่แค่เพิ่มความถี่ในการหยอด:
- ตาแดงทุกวัน นานกว่า 2 สัปดาห์
- มองไม่ชัดแม้หยอดน้ำตาเทียมแล้ว
- ปวดตาอย่างรุนแรง หรือตาแพ้แสงมากผิดปกติ
- น้ำตาไหลตลอด แม้ตาจะแห้ง (Reflex tearing – อาการตาแห้งรุนแรงที่ทำให้ร่างกายสั่งผลิตน้ำตาในปริมาณมากผิดปกติ)
- ต้องหยอดน้ำตาเทียมมากกว่า 6 ครั้งต่อวันถึงจะทนได้
สาเหตุของตาแห้งที่รักษาด้วยน้ำตาเทียมอย่างเดียวไม่ได้ เช่น Meibomian Gland Dysfunction (MGD) ซึ่งเป็นการอุดตันของต่อมไขมันเปลือกตา ต้องรักษาด้วยการอุ่นและนวดเปลือกตา หรือใช้ยาเฉพาะ เช่น cyclosporine ophthalmic emulsion (Restasis)
น้ำตาเทียม กับ การตัดแว่นสายตา มีความสัมพันธ์กันอย่างไร
คนส่วนใหญ่ไม่รู้ว่าอาการตาแห้งส่งผลต่อความแม่นยำในการวัดสายตาโดยตรง ถ้าตาแห้งก่อนเข้าตัดแว่น ค่าสายตาที่วัดได้อาจเพี้ยนไปได้ถึง 0.25-0.50 diopter ซึ่งหมายความว่าเลนส์ที่ได้จะไม่ตรงกับสายตาจริงๆ
นักทัศนมาตรที่มีประสบการณ์จะถามก่อนเสมอว่าตาแห้งไหม และถ้าแห้งจะให้หยอดน้ำตาเทียมก่อนการทดสอบ หรือนัดวัดสายตาใหม่ในวันที่ตาพักผ่อนเพียงพอและไม่แห้ง
ถ้าสวมคอนแทคเลนส์เป็นประจำ ควรถอดก่อนวัดสายตาอย่างน้อย 2 สัปดาห์สำหรับ soft lens และ 4 สัปดาห์สำหรับ rigid gas permeable lens เพื่อให้กระจกตาคืนรูปสมบูรณ์ก่อน
สำหรับการตัดแว่นสายตาให้ได้ผลที่ดีที่สุด ควรดูแลสุขภาพตาควบคู่ไปด้วย ไม่ใช่แค่เลือกเลนส์และกรอบอย่างเดียว กรอบแว่นพรีเมียมอย่าง Rayban หรือ Oakley ก็ให้ประโยชน์เต็มที่ได้ก็ต่อเมื่อเลนส์สายตาแม่นยำและตาไม่แห้งเรื้อรัง
สรุป เลือกน้ำตาเทียม หยอดตา ยี่ห้อไหนดีในปี 2026
| อาการ | ยี่ห้อแนะนำ | ข้อสังเกต |
|---|---|---|
| ตาแห้งเบา หยอด 1-3 ครั้ง/วัน | TheraTears Lubricant | สูตรอิเล็กโทรไลต์ใกล้เคียงธรรมชาติ |
| ตาแห้งบ่อย >4 ครั้ง/วัน | Systane Complete PF | ต้องใช้แบบไม่มีสารกันบูด |
| ตาแพ้ง่าย / หลังเลสิค | Refresh Optive PF | Single-use vials ปลอดเชื้อที่สุด |
| ตาแห้งรุนแรง ผิวกระจกตาเสียหาย | Thealoz Duo | Trehalose ช่วยซ่อมแซมเซลล์ |
| ใส่คอนแทคเลนส์ | Hyabak | ใส่คอนแทคได้เลยไม่ต้องถอด |
| ตาแห้งรุนแรงตอนกลางคืน | Systane Gel Drops | ห้ามใช้ขณะขับรถ |
น้ำตาเทียมที่แพงกว่าไม่ได้ดีกว่าเสมอ สิ่งที่สำคัญกว่าคือเลือกให้ตรงกับอาการ และถ้าหยอดมาหลายสัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้น อาจถึงเวลาที่ต้องพบจักษุแพทย์เพื่อหาต้นเหตุที่แท้จริง ไม่ใช่แค่บรรเทาอาการไปเรื่อยๆ
แหล่งอ้างอิง
- World Report on Vision (2019) — World Health Organization (WHO)
- Prevalence of Refractive Error in the United States, 1999–2004 (2008) — Archives of Ophthalmology
- Impact of polarized lenses on driving safety (2019) — Journal of Safety Research
- Oakley, Inc. — Luxottica Brand Portfolio — EssilorLuxottica
