ทำไมแว่น Rayban ถึงหลวม เอียง หรือบีบจมูก – สาเหตุที่ช่างแว่นพบบ่อย
แว่น Rayban ออกจากโรงงานพร้อมขนาดมาตรฐานสำหรับคนส่วนใหญ่ แต่ใบหน้าคนเราไม่มีใครเหมือนกัน บางคนสันจมูกต่ำ บางคนหูสูงไม่เท่ากัน บางคนศีรษะแคบหรือกว้างกว่าค่าเฉลี่ย แว่นที่ดูสวยในกล่องอาจนั่งไม่นิ่งเมื่อใส่จริง ปัญหาที่พบซ้ำในคลินิกแว่นตามีอยู่ไม่กี่จุด ถ้ารู้วิธีแก้ตรงจุด สามารถปรับได้ที่บ้านโดยไม่ต้องพึ่งช่าง
คู่มือนี้เขียนจากประสบการณ์ปรับแว่นโลหะและพลาสติกมากกว่า 10 ปี ครอบคลุมทุกรุ่นตั้งแต่ Aviator ขาโลหะจนถึง Wayfarer และ Clubmaster ขาอะซิเตท รวมถึงสัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาต้องให้ช่างมืออาชีพจัดการแทน
เข้าใจโครงสร้างขา Rayban ก่อนปรับ – โลหะกับพลาสติกต่างกันมาก
Rayban ผลิตกรอบจากสองวัสดุหลักซึ่งมีวิธีปรับต่างกันโดยสิ้นเชิง การเข้าใจวัสดุก่อนลงมือปรับช่วยหลีกเลี่ยงความเสียหายที่ไม่จำเป็น
ขาโลหะ – Rayban Aviator RB3025 และซีรีส์ RB3xxx
กรอบโลหะอย่าง Aviator RB3025 (ราคา 4750 บาท) หรือ Shooter RB3138 (ราคา 4750 บาท) ใช้ขาโลหะที่มีความยืดหยุ่นสูง งอได้ทั้งแนวนอนและแนวตั้ง โลหะที่ Rayban ใช้ส่วนใหญ่เป็นอลูมิเนียมผสมหรือสแตนเลสเกรดแว่นตา ซึ่งทนต่อการดัดซ้ำได้หลายครั้งก่อนจะเกิดรอยล้า แต่ขาโลหะมีจุดอ่อนที่บานพับ – บานพับที่งอแล้วงอกลับบ่อยเกินไปจะหลวมเร็วกว่าปกติ
ขาอะซิเตท – Rayban Wayfarer Clubmaster Thalia RB2195
กรอบพลาสติกอะซิเตทอย่าง Thalia RB2195 (ราคา 4600 บาท) หรือ Clubmaster Folding RB2176 (ราคา 7100 บาท) ต้องใช้ความร้อนในการปรับเสมอ ห้ามงอขาพลาสติกด้วยแรงมือโดยตรงเด็ดขาดเพราะจะแตกหักทันที อะซิเตทจะนุ่มและยืดหยุ่นเมื่อได้รับความร้อน 60-70 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นอุณหภูมิที่ปลอดภัยสำหรับวัสดุแต่ไม่ทำลายเลนส์
วิธีปรับขาแว่น Rayban โลหะให้พอดี – ทำได้ที่บ้านใน 5 นาที
ก่อนปรับทุกครั้งต้องสังเกตปัญหาที่แท้จริงก่อน ใส่แว่นแล้วดูในกระจก ถามตัวเองว่าแว่นไหลไปด้านไหน ข้างซ้ายหรือขวาต่ำกว่า หรือลงมาที่จมูกตลอดเวลา
แว่นไหลลงจมูก – ปรับปลายขาให้หนีบหูมากขึ้น
อุปกรณ์ที่ต้องใช้: ผ้านุ่มห่อปลายขา + มือสองข้าง ไม่ต้องใช้เครื่องมือพิเศษ
- จับปลายขา (ส่วนที่วางหลังหู) ด้วยนิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้ทั้งสองมือ
- งอปลายขาลงเล็กน้อย ทีละ 1-2 มิลลิเมตร ให้โค้งงอลงด้านล่างมากขึ้น
- ใส่แว่นทดสอบ ก้มหน้าลง 45 องศา แว่นต้องไม่ไหลลงจมูก
- ทำทีละขา ปรับขาละนิดแทนการงอขาเดียวมาก
แว่นเอียงข้างใดข้างหนึ่ง – เหตุมาจากขาไม่สมมาตร
วางแว่นบนพื้นราบ ถ้าขาข้างใดข้างหนึ่งลอยขึ้นจากพื้น แสดงว่าขาข้างนั้นงอขึ้น ต้องดันปลายขาด้านที่ลอยลงเล็กน้อยจนทั้งสองขาแตะพื้นพร้อมกัน สำหรับแว่นที่เอียงขณะใส่ ปัญหาส่วนใหญ่อยู่ที่ขาข้างที่ต่ำ – ดันปลายขาข้างนั้นลงเล็กน้อยเพื่อยกกรอบด้านนั้นขึ้น
แว่นหนีบขมับแน่นเกินไป – ขยายกรอบโลหะ
จับกรอบด้านหน้าด้วยสองมือ นิ้วโป้งอยู่ด้านในของกรอบ ดันออกช้าๆ พร้อมกันทั้งสองมือ ทีละ 0.5 มิลลิเมตร ทดสอบโดยการใส่แว่นแล้วนับถึง 10 ถ้าไม่รู้สึกแน่นและไม่มีรอยกดบนขมับ ถือว่าพอดี สำหรับรุ่น Rayban ขนาดปกติอย่าง Aviator ความกว้างกรอบที่เหมาะสมอยู่ที่ประมาณ 130-135 มิลลิเมตร
วิธีปรับขาแว่น Rayban พลาสติกอะซิเตทด้วยความร้อน
กรอบพลาสติกต้องผ่านความร้อนก่อนปรับเสมอ วิธีที่ปลอดภัยที่สุดมีสองแบบ
ใช้น้ำอุ่น – วิธีปลอดภัยที่สุดสำหรับมือใหม่
ต้มน้ำแล้วรอให้เย็นลงจนอุณหภูมิประมาณ 65-70 องศาเซลเซียส (ใส่มือแล้วร้อนแต่ยังทนได้) แช่เฉพาะส่วนขาที่ต้องการปรับในน้ำอุ่น 20-30 วินาที ขาจะนุ่มลงพอให้งอได้ ปรับแล้วจับค้างไว้ 15 วินาทีก่อนปล่อย พลาสติกจะแข็งตัวกลับเมื่อเย็นลงในรูปทรงใหม่ ถ้าปรับไม่พอ ทำซ้ำได้ แต่รอให้เย็นสนิทก่อนทดสอบ
ใช้ไดร์เป่าผม – เหมาะสำหรับปรับละเอียด
ตั้งไดร์ที่ความร้อนต่ำสุด เป่าห่างจากขาแว่น 15-20 เซนติเมตร เป่าต่อเนื่อง 15-20 วินาทีจนพลาสติกอุ่น ห้ามเป่าร้อนจัดหรือชิดเกินไปเพราะจะทำให้พลาสติกแปรสภาพและเสียทรง ระวังเป็นพิเศษกับรุ่นที่มีสีพิเศษหรือลาย – ความร้อนสูงเกินไปทำให้สีซีดได้
วิธีปรับผิวรองจมูก Rayban – แก้ปัญหารอยกดและแว่นหมุน
Rayban กรอบโลหะมาพร้อมผิวรองจมูก (nose pad) แบบปรับได้ติดบนแขนโลหะเล็กๆ ซึ่งสามารถขยับได้ 3 ทิศทาง การปรับผิวรองจมูกถูกต้องเป็นจุดที่คนมักมองข้ามแต่ส่งผลต่อความสบายมากที่สุด
ปรับระยะห่างระหว่างผิวรองจมูก – แก้ปัญหากดทับหรือหลวม
ใช้นิ้วหัวแม่มือกดที่แขนผิวรองจมูกเบาๆ แล้วขยับเข้าหรือออก ถ้าแว่นกดสันจมูกแรงจนเจ็บ ให้เพิ่มระยะห่างระหว่างผิวรองจมูกทั้งสองออก ถ้าแว่นหลุดง่ายหรือหมุนรอบแกนจมูก ให้บีบผิวรองจมูกเข้าหากันเล็กน้อย ผิวรองจมูกของ Rayban กรอบโลหะทำจากซิลิโคนหรือพลาสติก PVC ซึ่งสึกหรอได้ตามอายุการใช้งาน ถ้าผิวรองจมูกแตกหรือหลุด Rayban ขายอะไหล่แยกในราคา 50-150 บาทต่อคู่
ปรับมุมเอียงของผิวรองจมูก – แก้ปัญหารอยกดเป็นจุด
ผิวรองจมูกที่เอียงผิดมุมจะสัมผัสสันจมูกเพียงบางส่วน ทำให้เกิดรอยกดเฉพาะจุดแทนที่จะกระจายน้ำหนักสม่ำเสมอ ปรับมุมโดยบิดแขนผิวรองจมูกเบาๆ จนผิวรองจมูกวางเรียบขนานกับผิวหนังของสันจมูก สังเกตจากรอยสีจางที่ผิวรองจมูกทิ้งไว้ – รอยต้องกระจายทั่วทั้งพื้นที่ผิวรองจมูก ไม่กดเพียงขอบด้านเดียว
Rayban รุ่นไหนปรับง่ายที่สุด – เปรียบเทียบตามโครงสร้าง
ไม่ใช่ทุกรุ่นที่ปรับง่ายเท่ากัน ความยากง่ายขึ้นอยู่กับวัสดุและการออกแบบโครงสร้าง
ปรับง่ายที่สุด – กรอบโลหะกับผิวรองจมูกปรับได้
Rayban Aviator RB3025 ราคา 4750 บาท เป็นรุ่นที่ปรับง่ายที่สุดในทุกมิติ ขาโลหะงอได้อิสระ ผิวรองจมูกปรับได้สามแกน กรอบโลหะขยายได้ รุ่น Shooter RB3138 ราคา 4750 บาท และ JA-JO RB3592 ราคา 4450 บาท อยู่ในกลุ่มเดียวกัน
ปรับได้แต่ต้องระวัง – กรอบผสมพลาสติกและโลหะ
Rayban Clubmaster Folding RB2176 ราคา 7100 บาท มีกรอบบนพลาสติกและกรอบล่างโลหะ การปรับต้องแยกให้ถูกส่วน ขาเป็นพลาสติกต้องใช้ความร้อน แต่ผิวรองจมูกเป็นโลหะปรับได้เลย Thalia RB2195 ราคา 4600 บาท มีโครงสร้างคล้ายกันแต่เรียบง่ายกว่า
ปรับยากที่สุด – กรอบพลาสติกล้วนไม่มีผิวรองจมูก
Rayban Wayfarer และรุ่นพลาสติกล้วนที่มีผิวรองจมูกอยู่บนตัวกรอบ (ไม่มีแขนโลหะปรับได้) ปรับได้เฉพาะขาเท่านั้น การปรับความพอดีกับสันจมูกทำได้จำกัด ถ้าสันจมูกต่ำหรือแบนมาก รุ่นพลาสติกล้วนอาจไม่เหมาะ ควรเลือก แว่น Raybanแทน
สัญญาณที่บอกว่าต้องให้ช่างปรับ – อย่าทำเองในกรณีเหล่านี้
การปรับเองได้ผลดีสำหรับปัญหาทั่วไป แต่มีบางกรณีที่การลองทำเองอาจทำให้แว่นเสียหายถาวร
- บานพับหลวม: ถ้าขาแว่นล้มลงเองโดยไม่มีแรงมา บานพับหลวม ต้องขันสกรูหรือเปลี่ยนบานพับ ใช้ไขควงแว่นตาขนาด 1.0-1.4 มิลลิเมตรขันเท่านั้น
- กรอบแตกร้าว: ถ้าเห็นรอยร้าวที่ขาหรือกรอบ ห้ามพยายามงอหรือดัดอีก จะทำให้แตกหักทันที
- เลนส์หลวมในกรอบ: เลนส์ที่นั่งไม่นิ่งในกรอบต้องให้ช่างจัดการ การพยายามบีบกรอบเองอาจทำเลนส์แตก
- แว่นบิดเบี้ยวหนัก: ถ้าแว่นบิดเกิน 5-10 องศา การปรับกลับต้องค่อยๆ ทำหลายรอบ ไม่ควรดึงกลับครั้งเดียว
สำหรับกรณีที่ซับซ้อน หรือถ้าลองปรับแล้วยังไม่พอดี แนะนำให้ไปตัดแว่นที่ไหนดีเพื่อปรับให้ถูกจุดด้วยเครื่องมือมืออาชีพ ช่างที่ดีจะปรับแว่นฟรีหรือในราคาต่ำมากสำหรับลูกค้าที่ซื้อแว่นจากร้าน
ดูแลรักษาหลังปรับ – ยืดอายุความพอดีให้นานขึ้น
การปรับแว่นให้พอดีเป็นเพียงครึ่งทาง อีกครึ่งคือการรักษาความพอดีนั้นให้คงอยู่นานที่สุด
นิสัยที่ทำให้แว่น Rayban เสียทรงเร็ว
- ใช้มือข้างเดียวถอดแว่น – ทำให้กรอบบิดเยื้องทีละน้อยทุกครั้ง ใช้สองมือถอดเสมอ
- วางแว่นคว่ำเลนส์ลง – เลนส์เสียดสีพื้นผิว และน้ำหนักกรอบบิดขาช้าๆ
- วางในรถที่จอดกลางแดด – อุณหภูมิในรถสูงถึง 70-80 องศาในช่วงบ่ายของไทย พลาสติกอะซิเตทจะอ่อนตัวและเสียทรงเอง
- สวมใส่บนศีรษะ – น้ำหนักและแรงกดทำให้กรอบกว้างขึ้นอย่างถาวร
การทดสอบความพอดีที่ถูกต้อง
แว่นที่ปรับถูกต้องต้องผ่านการทดสอบสามอย่างพร้อมกัน ไม่ใช่แค่ข้อใดข้อหนึ่ง
- ทดสอบแรงโน้มถ่วง: ก้มหน้า 90 องศาลงพื้น แว่นต้องไม่ไหลออกจากจมูก
- ทดสอบแรงสั่น: สั่นศีรษะซ้าย-ขวาเบาๆ แว่นต้องไม่กระตุก
- ทดสอบความสม่ำเสมอ: ดูในกระจก กรอบต้องขนานกับแนวตา ไม่เอียงข้างใดข้างหนึ่ง
ถ้าผ่านสามข้อนี้ครบ ถือว่าปรับได้มาตรฐาน และการใส่จะสบายตลอดวัน
คำถามที่พบบ่อยเรื่องปรับขาแว่น Rayban
แว่น Rayban ใหม่หลวมตั้งแต่แกะกล่อง ปกติไหม
ปกติมากในไทย เพราะสัดส่วนใบหน้าคนเอเชียต่างจากมาตรฐานที่แว่นตั้งต้นออกแบบ ไม่ใช่ความผิดพลาดของสินค้า แต่เป็นเรื่องปกติของการผลิตแบบมาตรฐาน ปรับที่บ้านได้เลยตามวิธีข้างต้น หรือให้ร้านปรับให้ฟรีตอนซื้อ
งอขาบ่อยๆ จะทำให้โลหะแตกไหม
โลหะเกรดแว่นตาทนการดัดซ้ำได้หลายร้อยรอบก่อนเกิดรอยล้า แต่การงอเกินมุมมากๆ ครั้งเดียวอันตรายกว่าการงอน้อยๆ หลายครั้ง ปรับทีละน้อยและทดสอบระหว่างปรับเสมอ
ปรับแล้วยังไม่หาย ต้องเปลี่ยนขาใหม่ไหม
ขาแว่น Rayban ซื้ออะไหล่ได้จากตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการ ราคาขึ้นอยู่กับรุ่น แต่ส่วนใหญ่ถูกกว่าซื้อแว่นใหม่มาก ถ้าปัญหาอยู่ที่ขาที่บิดหักหรือสึกหรอมากเกินปรับ เปลี่ยนขาใหม่คุ้มกว่าปล่อยให้แว่นนั่งผิดตำแหน่งตลอด
สำหรับคนที่กำลังมองหา แว่น Rayban เลือกขนาดกรอบให้ตรงกับความกว้างใบหน้าจะลดการปรับลงได้มาก ตัวเลขบนขาแว่นเช่น 52-20-140 บอกความกว้างเลนส์ ระยะห่างบริดจ์ และความยาวขาตามลำดับ เลือกให้ตรงกับสัดส่วนหน้าตัวเองก่อนซื้อจะดีกว่าปรับทีหลัง